สร้างลักษณะนิสัยที่ดีในลูกวัยรุ่น

สร้างลักษณะนิสัยที่ดีในลูกวัยรุ่น


“ลักษณะนิสัยที่ดีไม่ใช่สิ่งที่รับสืบทอดมาตามกรรมพันธุ์ แต่เป็นคุณลักษณะที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องสร้างให้กับบุตรหลานของตน” พ่อแม่จะสามารถสร้างคุณลักษณะนิสัยที่ดีในลูกวัยรุ่นได้โดย
การสอน
พ่อแม่เป็นบุพพาจารย์ คือ ครูคนแรกของลูก (และจะยังเป็นครูของลูกต่อไปแม้ว่าลูกจะเติบโตเป็นวัยรุ่นแล้วก็ตาม) นักจิตวิทยาได้ค้นพบว่าห้าขวบปีแรกของเด็กมีความสำคัญมาก สิ่งที่เด็กได้เรียนรู้ในช่วงนี้จะกลายเป็นรากฐานทางพฤติกรรมที่ถาวรของเขา เมื่อโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ การปล่อยปละละเลยจะก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากทั้งต่อตัวเด็กเองและต่อ พ่อแม่ผู้ปกครอง ผลการศึกษาพ่อแม่ในยุคปัจจุบัน (โดยมหาวิทยาลัยกรุงเทพ) น่าตกใจมาก เพราะมีพ่อแม่ถึงร้อยละ 75.5 ที่ยอมรับว่ามีเวลาในการอบรมสั่งสอนลูกน้อยมาก ดังนั้นเด็กจึงรับคำสั่งสอนหรือบทเรียนจากสื่อต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเขาและที่เขาบริโภคอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ซึ่งสิ่งที่ลูก ๆ ได้เรียนรู้มักไม่ใช่คุณลักษณะนิสัยที่ดีอย่างที่พ่อแม่ทุกคนปรารถนาให้เกิด กับลูก ๆ ของตน แต่กลับเป็นสิ่งมอมเมาและกำลังชักจูงลูก ๆ ของเราไปในทางที่ผิด ๆ จึงไม่น่าแปลกใจที่พฤติกรรมของเด็กวัยรุ่นในปัจจุบันเป็นอย่างเราเห็นกัน
ดังนั้นพ่อแม่จึงต้องอบรมสั่งสอนลูก ๆ ให้รู้ว่าลักษณะนิสัยที่ดีเป็นอย่างไร คนดีคือคนอย่างไร ความดีคืออะไรความชั่วคืออะไร มีเหตุผลอะไรที่ต้องทำความดี อะไรคือรางวัลของความดีและความชั่ว เป็นต้น พ่อแม่ต้องสอนให้ลูก ๆ สามารถแยกแยะได้อย่างชัดเจนระหว่าง “ถูก” และ “ผิด” พ่อแม่จะต้องสามารถบอกลูก ๆ ได้ว่าอะไร “ถูก” และอะไร “ผิด” อย่างไร และพ่อแม่จะต้องสอนให้ลูก ๆ รู้ว่าจะทำสิ่งต่าง ๆ ในแบบที่ถูกต้องดีงามได้อย่างไร และยิ่งกว่านั้นพ่อแม่จะต้องแสดงให้ลูกเห็นว่าการมีลักษณะนิสัยที่ดีเป็น สิ่งที่มีคุณค่าและน่ายกย่อง
แนวทางที่พ่อแม่สามารถสอนลูก ๆ ของตนให้มีลักษณะนิสัยที่ดี
  • สอนด้วยการชมเชย การชมเชยพฤติกรรมที่ดีงามของลูกจะเป็นแรงเสริมให้ลูกอยากประพฤติแบบนั้นมาก ขึ้น เพราะรู้ว่าพ่อแม่ (และรวมทั้งคนอื่น ๆ) ชื่นชมและเห็นคุณค่า การละเลยทำให้ลูกเข้าใจว่าการทำดีของเขาไม่เป็นประโยชน์อะไร ดังนั้นพ่อแม่ต้องมองหาโอกาสที่จะชมเชยลูกในสิ่งดีต่าง ๆ ที่เขาทำ
  • สอนเพื่อการป้องกัน คือ การให้ความรู้และฝึกฝนเรื่องใดเรื่องหนึ่งก่อนที่เหตุการณ์นั้น ๆ จะเกิดขึ้น อาจจะเป็นเรื่องใหม่ที่เขาไม่เคยรู้มาก่อน หรือเป็นเรื่องที่เขาเคยประสบปัญหามาก่อน เช่น สอนการรู้จักคบเพื่อน สอนวิธีการปฏิเสธแรงกดดันทางลบจากกลุ่มเพื่อน
  • สอนเพื่อการปรับปรุงแก้ไข คือ เมื่อลูกประพฤติตัวไม่เหมาะสม พ่อแม่จะชี้แจงว่ามันไม่เหมาะสมอย่างไร หรือจะส่งผลเสียอย่างไร และจะกระทำอย่างถูกต้องเหมาะสมในเรื่องนี้ได้อย่างไร นั่นคือการแนะแนวทางในการประพฤติให้กับลูก
  • สอนให้ควบคุมตนเอง คือ สอนให้รู้จักควบคุมอารมณ์ (ไม่ให้อารมณ์มาเป็นตัวควบคุม) ให้รู้จักใช้เหตุใช้ผล (ฝึกการคิดใคร่ครวญอย่างรอบคอบ) อดทนอดกลั้น (ฝึกฝันความหนักแน่นและการให้อภัย) ในแต่ละสถานการณ์ เช่น ในภาวะที่มีความโกรธ ความไม่พอใจ
ความสม่ำเสมอและการจริงจัง
การเสริมสร้างลักษณะนิสัยที่ดีให้กับลูกจะต้องกระทำอย่างสม่ำเสมอและจริง จัง จะทำ ๆ หยุด ๆ และมีมาตรฐานที่กลับไปกลับมาไม่ได้ ดังนั้นพ่อแม่ต้องหาโอกาสพูดคุยกับลูกในเรื่องลักษณะนิสัยที่ดีและพฤติกรรม ที่ดีอยู่เป็นประจำ ผลักดันให้ลูก ๆ แสดงพฤติกรรมที่ถูกต้องดีงามและชมเชยเขาเมื่อเขาประพฤติดี และยืนหยัดให้ลูก ๆ เห็นว่าทำไมต้องยึดมั่นในความถูกต้องดีงามแม้ในสถานการณ์ที่ยากลำบาก
การสร้างคุณลักษณะนิสัยที่ดีให้กับลูก ๆ คล้าย ๆ กับการเกิดของเพชร ซึ่งมีค่ามากกว่าถ่านหลายล้านเท่า ทั้งๆ ที่เพชรเป็นธาตุคาร์บอนเหมือนกัน ไม้ผ่านการอบการเผา ไม่นานก็กลายเป็นถ่าน แต่เพชรผ่านความร้อนไม่ต่ำกว่า 5,000 องศาฟาเรนไฮต์ ได้รับความกดดันมากกว่า 1 ล้านปอนด์ต่อตารางนิ้ว ด้วยระยะเวลาอันยาวนาน จนกระทั่งกลายเป็นเพชร เพชรที่เป็นเครื่องประดับอันงดงาม พร้อมๆ กับเป็นของที่มีความแข็งมากที่สุดในโลก
ความสม่ำเสมอและการเอาจริงเอาจัง (นับเดือน นับปี และนับหลาย ๆ ปี) จะทำให้ท่านได้เพชรแห่งคุณลักษณะนิสัยที่ดีในตัวของลูกในสักวันหนึ่ง
การสนับสนุน
การสนับสนุนหมายถึงการส่งเสริมและผลักดันให้ลูก ๆ มีพฤติกรรมที่ถูกต้องดีงาม หมายถึงการเห็นดีเห็นงามและยกย่องชมเชยเมื่อลูกหรือคนอื่น ๆ ประพฤติดีงาม หมายถึงการวิพากษ์วิจารณ์พฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมรวมทั้งแสดงความคิดเห็นว่าใน เรื่องนั้นจะกระทำอย่างถูกต้องเหมาะสมได้อย่างไร นอกจากนั้นยังหมายความถึงการไม่อะลุ่มอล่วยกับความไม่ถูกต้องทุกรูปแบบ ท่าทีแบบนี้ของพ่อแม่บอกให้ลูกรู้ว่าเขาไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากการมีลักษณะ นิสัยที่ดีเท่านั้น เพราะนี่คือมาตรฐานเดียว
แบบอย่าง
แบบอย่างของพ่อแม่ในเรื่องคุณลักษณะนิสัยที่ดีเป็นเรื่องที่สำคัญไม่ยิ่ง หย่อนไปกว่าเรื่องต่าง ๆ ที่กล่าวมาข้างต้น นิทานอิสปเรื่องแม่ปูสอนลูกให้เดินตรง ๆ แต่แม่ปูเองกลับคดไปคดมาน่าเป็นบทเรียนที่ดีสำหรับเรื่องนี้ เพราะลูก ๆ ของท่านจะเริ่มเรียนรู้เรื่องคุณลักษณะนิสัยที่ดีจากพฤติกรรมประจำวันของ ท่าน พวกเขาจะมองดูและฟังความคิดของท่านอย่างเงียบ ๆ และค่อย ๆ ซึมซับ (เลียนแบบ) สิ่งที่พวกเขาได้ยินและได้เห็นท่านประพฤติอยู่เป็นประจำ เพราะเด็ก ๆ เรียนรู้จากสภาพแวดล้อมที่เขาเติบโตขึ้นมา ดังข้อเขียนของ Dorothy Law Nolte ที่ว่า
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับคำวิพากษ์วิจารณ์ เขาจะเป็นคนช่างติ
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับความเป็นศัตรู เขาจะเป็นคนที่ชอบต่อสู้
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับความกลัว เขาจะเป็นคนที่หวาดกลัวง่าย
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับความสงสาร เขาจะเป็นคนสงสารตัวเอง
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับความริษยา เขาจะเป็นคนตำหนิตัวเอง
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับการให้กำลังใจ เขาจะเป็นคนที่มีความเชื่อมั่น
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับความอดทน เขาจะเป็นคนที่มีความอดกลั้น
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับการยอมรับ เขาจะเป็นคนที่รักผู้อื่น
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับความซื่อสัตย์ เขาจะเรียนรู้ความจริง
  • ถ้าเด็กเติบโตมากับมิตรภาพ เขาจะเรียนรู้ว่าโลกนี้น่าอยู่
ดังนั้นการสร้างเสริมคุณลักษณะนิสัยที่ดีให้กับลูกจึงต้องเริ่มต้นจากพ่อ แม่ ถ้าท่านอยากให้ลูกเป็นคนที่ซื่อสัตย์ท่านเองซื่อสัตย์หรือไม่ ถ้าท่านอย่างให้ลูก ๆ เป็นคนที่มีความรับผิดชอบท่านเป็นคนที่รับผิดชอบหรือไม่ ถ้าท่านอยากให้ลูก ๆ เป็นคนที่ให้เกียรติคนอื่นท่านรู้จักให้เกียรติผู้อื่นหรือไม่ ถ้าท่านอยากให้ลูก ๆ เป็นคนที่มีความยุติธรรมท่านเป็นคนที่มีความยุติธรรมหรือไม่ และถ้าท่านอยากให้ลูก ๆ เป็นคนที่รักและห่วงใยคนอื่น ท่านเองเป็นคนที่รักและห่วงใยคนอื่นหรือไม่
ครับ… ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น และการกระทำนั้นดังกว่าคำพูด… นะ..จะบอกให้ ในฉบับต่อไปต่อ ๆ ไปเราจะมาดูกันว่าเราจะเสริมสร้างคุณลักษณะนิสัยที่ดีในแต่ละด้านให้กับลูก ๆ ของเราได้อย่างไร


Hard Play Hard Work

ข้อความหรือรูปภาพที่ปรากฏในเว็บแห่งนี้ไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อการค้า หากท่านพบเห็นข้อความ หรือรูปภาพในเว็บแห่งนี้ที่ไม่เหมาะสม หรือ มีการละเมิดลิขสิทธิ์กรุณาแจ้งผู้ดูแล ข้อความที่ถูกพิมพ์ หรือเผยแพร่โดยผู้ใช้ และสมาชิก ออกจากเว็บบอร์ด ThaiFWD ถือเป็น ความคิดเห็นส่วนบุคคลทั้งสิ้น ThaiFWD ไม่มีส่วนรับผิดชอบ ต่อสิ่งที่เกิดขึ้น แต่อย่างไรก็ตามถ้าหาก ท่านใดพบ ข้อความที่เป็นสิ่งที่ไม่เหมาะสม ได้ถูกเผยแพร่ลงในเว็บไซต์ อาทิเช่น คำพูดที่ลบหลู่ ดูหมิ่นต่อ ความมั่นคงของชาติ ศาสนา และ พระมหากษัตริย์ รวมไปถึงการเผยแพร่รูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ สิ่งผิดกฏหมายต่างๆ Admin@ThaiFWD.com เพื่อดำเนินการลบโดยเร็วที่สุด